Lider Şap, makinalı şap uygulamaları alanında işi bilen, sahadan gelen tecrübeyle çalışan bir ekiptir. Kurulduğumuz günden bu yana, zeminin bir yapının en kritik unsuru olduğunu bilerek hareket ediyoruz. Çünkü düzgün atılmayan bir şap, üzerine gelen her uygulamayı sorunlu hale getirir. Biz bu yüzden işi baştan doğru yaparız.
Kuru şap, zemin uygulamalarında özellikle hızlı kuruma, kontrollü nem ve yüksek dayanım istenen alanlarda tercih edilen özel bir şap türüdür. Klasik sulu şaplara kıyasla çok daha düşük su oranıyla hazırlanır ve bu özelliği sayesinde hem daha kısa sürede kullanıma hazır hâle gelir hem de çatlama riskini ciddi ölçüde azaltır. Günümüzde otoparklardan sanayi tesislerine, depo alanlarından teknik hacimlere kadar pek çok alanda kuru şap uygulamaları yaygınlaşmıştır.
Kuru şap, adından da anlaşılacağı üzere “kupkuru” bir harç değildir; ancak geleneksel şaplara göre oldukça düşük su içeriğine sahiptir. Bu yapı, şapın priz sürecini kontrol altına alır ve yüzeyin daha stabil olmasını sağlar. Doğru uygulandığında hem dayanıklı hem de uzun ömürlü zeminler elde edilir.
Kuru şap nedir sorusunun cevabı, klasik şap mantığından ayrıldığı noktada gizlidir. Kuru şap; çimento, kum ve minimum miktarda suyla hazırlanan, sıkıştırılarak uygulanan bir şap türüdür. Burada amaç, harcı akışkan hâle getirmek değil; sıkı ve kontrollü bir yapı oluşturmaktır.
Bu sistem özellikle nem hassasiyeti olan yapılarda tercih edilir. Çünkü düşük su oranı sayesinde zemine ve yapıya ekstra nem yüklemez. Bu da özellikle kapalı alanlarda büyük avantaj sağlar. Ayrıca kuru şap uygulamalarında kuruma süresi daha öngörülebilirdir. Bu da proje planlamasında büyük kolaylık sunar.
Kuru şap, ağır yüke maruz kalan alanlarda da avantaj sağlar. Sıkıştırılarak uygulandığı için yüzey dayanımı yüksektir. Bu nedenle sanayi yapıları, depo zeminleri ve otoparklar için ideal bir çözümdür. Doğru karışım ve uygulama ile elde edilen kuru şap, uzun yıllar bozulmadan kullanılabilir.
Kuru şap nasıl hazirlanir sorusu, bu sistemin başarısını belirleyen en kritik aşamadır. Çünkü kuru şapta hata payı, sulu şaplara göre daha düşüktür. Karışım doğru yapılmazsa yüzey tutmaz, boşluk yapar veya yeterli dayanımı sağlayamaz.
Kuru şap karışım oranları, genellikle çimento–kum dengesine dayanır. Kum mutlaka elenmiş ve temiz olmalıdır. Çimento oranı, şapın kullanılacağı alana göre belirlenir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, su miktarıdır. Su yalnızca çimentoyu aktive edecek kadar eklenir; harç kesinlikle akışkan hâle getirilmez.
Bu aşamada sahada sıkça yapılan hata, “biraz daha su ekleyelim kolay yayılsın” düşüncesidir. Bu yaklaşım kuru şap mantığını tamamen bozar. Doğru hazırlanmış kuru şap, avuç içinde sıkıldığında dağılmayan ama su da bırakmayan bir kıvamda olmalıdır.
Kuru şap nasıl atılır sorusu, uygulama disiplinini doğrudan ilgilendirir. Kuru şap dökülerek değil, serilerek ve sıkıştırılarak uygulanır. Öncelikle zemin temizlenir ve kotlar belirlenir. Ardından hazırlanan harç zemine yayılır ve mastarlanır.
Bu aşamada sıkıştırma büyük önem taşır. Harç zemine yayıldıktan sonra mutlaka tokmak, mala veya mekanik ekipmanlarla sıkıştırılmalıdır. Sıkıştırma yapılmadan bırakılan kuru şap, zamanla boşluk yapar ve yüzeyde çökmeler oluşur.
Uygulama sırasında katman kalınlığı da dikkatle kontrol edilmelidir. Çok kalın atılan kuru şap, sıkıştırma sorunlarına yol açabilir. Çok ince uygulamalar ise yeterli dayanımı sağlamaz. Bu denge, ustalık ve deneyim gerektirir.
Kuru şap uygulaması, özellikle hızlı teslimat gerektiren projelerde tercih edilir. Düşük nemli yapısı sayesinde kısa sürede üst kaplamaya geçilebilir. Bu özelliği, ticari projelerde büyük avantaj sağlar.
Kuru şap özellikle:
Otopark zeminleri
Depo ve lojistik alanları
Sanayi tesisleri
Teknik hacimler
gibi alanlarda yaygın olarak kullanılır. Kuru şap otopark uygulamaları, bu sistemin en yaygın kullanım alanlarından biridir. Çünkü otoparklarda hem yüksek dayanım hem de hızlı kullanım ihtiyacı vardır.
Şap kuruma süresi, uygulanan şap türüne ve ortam koşullarına bağlı olarak değişir. Kuru şaplarda bu süre, klasik sulu şaplara göre daha kontrollüdür. Ancak “kuru” olması, hiç bekleme süresi olmadığı anlamına gelmez.
Örneğin 10 cm şapın kuruma süresi, ortam sıcaklığına ve havalandırmaya bağlı olarak değişir. Aynı şekilde civalı şap kuruma süresi de kullanılan bağlayıcıya göre farklılık gösterir. Bu nedenle her proje için tek tip süre vermek doğru değildir.
Kuru şapta yüzey hızlı sertleşse bile, tam dayanım için belirli bir süre beklenmelidir. Bu süre boyunca ağır yük bindirilmemelidir.
Günümüzde hazır kuru şap sistemleri de yaygınlaşmıştır. Bu ürünler, fabrikada belirli oranlarda hazırlanmış ve sahada yalnızca su eklenerek uygulanan sistemlerdir. Bu sayede karışım hatası riski azaltılır.
Benzer şekilde hazır betondan kuru şap yapımı, bazı projelerde tercih edilir. Ancak bu yöntem her zaman ideal değildir; çünkü hazır beton genellikle daha yüksek su içeriğine sahiptir. Bu da kuru şap mantığıyla çelişebilir.
Bazı bölgelerde kuru dal şapı olarak adlandırılan uygulamalar da vardır. Bu ifade, halk arasında kullanılan bir tanımlamadır ve genellikle kuru şap sistemlerini ifade eder.
Kuru şap ile sulu şap arasindaki fark, yalnızca su miktarı değildir. Kuru şap sıkıştırılarak uygulanır; sulu şap ise yayılır. Bu fark, dayanım, kuruma süresi ve kullanım alanlarını doğrudan etkiler.
Kuru şap:
Daha az nem içerir
Daha hızlı kullanıma hazır olur
Daha kontrollü priz alır
Sulu şap ise:
Daha akışkandır
Daha uzun sürede kurur
Nem yükü daha fazladır
Bu nedenle doğru şap türü, projenin ihtiyaçlarına göre seçilmelidir.
Kuru şap projelerinde metraj hesabı büyük önem taşır. Özellikle büyük hacimli işlerde çimento miktarı doğru hesaplanmalıdır. Sahada sıkça sorulan sorulardan biri 100 m3 kuru şap icin kadar çimento gider konusudur. Aynı şekilde 100 m3 kuru şapa icin kadar çimento gider ve 100 m3 kuru şapa ne kadar çimento gider gibi aramalar, bu ihtiyacın ne kadar yaygın olduğunu gösterir.
Bu hesaplamalar; karışım oranına, kum türüne ve istenen dayanım seviyesine göre değişir. Bu nedenle standart bir rakam vermek yerine, proje bazlı hesaplama yapılmalıdır.
Kuru şap fiyatları, kullanılan malzeme, uygulama alanı ve işçilik koşullarına göre değişiklik gösterir. Kuru şap birim fiyat ve kuru şap fiyatı ifadeleri, genellikle metrekare veya metreküp bazlı değerlendirilir.
Ayrıca kuru şap m2 fiyatları, alan büyüdükçe daha avantajlı hâle gelir. Küçük alanlarda birim maliyet daha yüksektir. Sağlıklı bir kuru şap maliyeti hesabı, yerinde keşif yapılmadan netleştirilemez.
Bazı projelerde kuru şap yüzeyi ek işlemlerle güçlendirilir. Bu noktada şap yüzey sertleştirici kuru şap nasıl hazırlanır sorusu gündeme gelir. Yüzey sertleştirici, kuru şap yüzeylerde doğru ürün seçimiyle uygulanabilir; ancak her kuru şap sistemi buna uygun değildir. Teknik uyum mutlaka kontrol edilmelidir.
Kuru şap, doğru projede kullanıldığında çok güçlü bir zemin çözümüdür. Ancak yanlış uygulandığında affetmez. Bu nedenle hem malzeme bilgisi hem de uygulama deneyimi şarttır.
Özetle:
Düşük nem, yüksek kontrol sağlar
Hızlı kullanım avantajı sunar
Ağır yüklere dayanıklıdır
Profesyonel uygulama ister
Zemin işi şakaya gelmez.
Kuru şap ise bu işin en disiplinli versiyonlarından biridir.
